هفت سفارش خدا

پيامبر صلى‏الله‏عليه‏و‏آله :

 اَوصانى رَبّى بِسَبعٍ: اَوصانى بِالاِْخلاصِ فِى السِّرِّ وَ الْعَلانيَةِ وَ اَن اَعْفُوَ عَمَّن ظَلَمَنى و اُعْطىَ مَن حَرَمَنى و اَصِلَ مَنْ قَطَعَنى و اَن يَكونَ صَمْتى فِكْرا وَ نَظَرى عِبَرا؛

پروردگارم هفت چيز را به من سفارش فرمود: اخلاص در نهان و آشكار، گذشت از كسى كه به من ظلم نموده، بخشش به كسى كه مرا محروم كرده، رابطه با كسى كه با من قطع رابطه كرده، و سكوتم همراه با تفكّر و نگاهم براى عبرت باشد.

كنزالفوائد، ص 184

اهل صبر

عَنْ أَبِي حَمْزَةَ الثُّمَالِيِّ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ الْبَاقِرِ عَنْ آبَائِهِ علیه السلام عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه و اله قَالَ :

إِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ نَادَى مُنَادٍ عَنِ اللَّهِ يَقُولُ أَيْنَ أَهْلُ الصَّبْرِ قَالَ فَيَقُومُ عُنُقٌ مِنَ النَّاسِ فَتَسْتَقْبِلُهُمْ زُمْرَةٌ مِنَ الْمَلَائِكَةِ فَيَقُولُونَ لَهُمْ مَا كَانَ صَبْرُكُمْ هَذَا الَّذِي صَبَرْتُمْ فَيَقُولُونَ صَبَّرْنَا أَنْفُسَنَا عَلَى طَاعَةِ اللَّهِ وَ صَبَّرْنَاهَا عَنْ مَعْصِيَةِ اللَّهِ قَالَ فَيُنَادِي مُنَادٍ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ صَدَقَ عِبَادِي خَلُّوا سَبِيلَهُمْ لِيَدْخُلُوا الْجَنَّةَ بِغَيْرِ حِسَاب‏

امام باقر عليه السّلام از پدران بزرگوارش روايت كند كه رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله فرمود:

آنگاه كه روز قيامت بر پا مى‏شود ندا دهنده‏اى از جانب خدا ندا در مى‏دهد كه: كجايند اهل صبر؟ پس جماعتى از مردم بر مى‏خيزند و گروهى از فرشتگان به استقبال آنان مى‏آيند و به آنان مى‏گويند: آن صبرى كه پيشه نموديد چه صبرى بود؟ گويند: ما خود را بر طاعت خداوند به صبر واداشتيم و نيز خود را در مقابل معصيت خداوند به صبر وادار نموديم. پس ندا دهنده‏اى از جانب خداوند ندا در مى‏دهد كه: بندگانم راست مى‏گويند از جلو راه آنها به كنار رويد تا بدون حساب وارد بهشت شوند.

تفصيل وسائل الشيعة إلى تحصيل مسائل الشريعة    ج‏15  ص : 236

360 رگ و

 عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام قَالَ :

كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و اله يَحْمَدُ اللَّهَ فِي كُلِّ يَوْمٍ ثَلَاثَمِائَةِ مَرَّةٍ وَ سِتِّينَ مَرَّةً عَدَدَ عُرُوقِ الْجَسَدِ يَقُولُ  * الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ* كَثِيراً عَلَى كُلِّ حَال

امام صادق عليه السلام فرمود: رسول خدا ( صلی الله علیه و اله) چنان بود كه روزى سيصد و شصت بار خدا را حمد (و ستايش) ميكرد بشماره رگهاى بدن، (و اين گونه ميفرمود: «الحمد للَّه رب العالمين كثيرا على كل حال» (يعنى ستايش مخصوص پروردگار جهانيانست بسيار بر هر حال).

(الكافي    ج‏2   ص : 503)

حریم ها

قَالَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ علیه السلام:

حَرِيمُ الْمَسْجِدِ أَرْبَعُونَ ذِرَاعاً- وَ الْجِوَارُ أَرْبَعُونَ دَاراً مِنْ أَرْبَعَةِ جَوَانِبِهَا

امير مؤمنان عليه السلام مى فرمايند:  حريم مسجد تا 40 ذراع است و حريم همسايگى تا 40 خانه از چهار طرف‏

«بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار    ج‏71   ص : 150»

از نوع خوش...

قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ  عليه السلام : حُسْنُ الْجِوَارِ يَزِيدُ فِي الرِّزْق

  امام صادق عليه السلام مى فرمايند:  خوش همسايگى روزى را فراوان كند

(بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار    ج‏71  ص : 150) 

همسایه

قَالَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ  عليه السلام فِي وَصِيَّتِهِ عِنْدَ وَفَاتِهِ :

اللَّهَ اللَّهَ فِي جِيرَانِكُمْ- فَإِنَّهُ وَصِيَّةُ نَبِيِّكُمْ مَا زَالَ يُوصِي بِهِمْ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُوَرِّثُهُمْ

  امير مؤمنان على  عليه السلام؛ در وصيت هنگام وفاتش فرمود: خدا را خدا را در باره همسايه كه سفارش پيغمبر شما است كه پيوسته سفارش آنها را ميكرد تا گمان برديم كه آنها را وارث خواهد كرد

( نهج البلاغة ج 2 ص 78 . بحار الأنوار    ج‏71  ص : 150)

نوری وسط تاریکی

 عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام  قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ :

الذَّاكِرُ لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فِي الْغَافِلِينَ كَالْمُقَاتِلِ فِي الْمُحَارِبِين‏

حضرت صادق عليه السلام فرمود: كسى كه در ميان بى‏خبران ياد خداى عز و جل كند مانند كسى است كه در ميان جنگجويان (فرارى يا آنان كه هستند ولى جنگ نكنند) باشد، و (تنها او) بجنگد (و از ديگران دفاع كند).

الكافي    ج‏2  ص : 502

نهانی من،

 عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام قَالَ :

قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ مَنْ ذَكَرَنِي سِرّاً ذَكَرْتُهُ عَلَانِيَة

حضرت صادق عليه السلام فرمود: خداى عز و جل فرموده: هر كه مرا در نهانى ياد كند من او را آشكارا ياد كنم.

الكافي    ج‏2   ص : 501

تنهایی و ...

 عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام  قَالَ:

شِيعَتُنَا الَّذِينَ إِذَا خَلَوْا ذَكَرُوا اللَّهَ كَثِيرا

حضرت صادق عليه السلام فرمود: شيعيان ما آنهائى هستند كه هر گاه تنها باشند، ذكر خدا بسيار كنند.

الكافي    ج‏2    ص : 498

برائت از آتش و نفاق

عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و اله:

مَنْ أَكْثَرَ ذِكْرَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ أَحَبَّهُ اللَّهُ وَ مَنْ ذَكَرَ اللَّهَ كَثِيراً كُتِبَتْ لَهُ بَرَاءَتَانِ بَرَاءَةٌ مِنَ النَّارِ وَ بَرَاءَةٌ مِنَ النِّفَاق‏

 رسول خدا (ص) فرموده: هر كه ذكر خداى عز و جل را بسيار كند خداوند او را دوست دارد، و هر كه ذكر خدا را بسيار كند براى او دو براءت (يعنى منشور آزادى) نوشته شود، يكى براءت از دوزخ، و ديگرى براءت از نفاق (و دوروئى).

الكافي    ج‏2    ص : 498

زندگان و مردگان

عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع أَنَّهُ نَظَرَ إِلَى الْمَقَابِرِ فَقَالَ يَا حَمَّادُ هَذِهِ كِفَاتُ الْأَمْوَاتِ وَ نَظَرَ إِلَى الْبُيُوتِ فَقَالَ هَذِهِ كِفَاتُ الْأَحْيَاءِ ثُمَّ تَلَا هَذِهِ الْآيَةِ أَ لَمْ نَجْعَلِ الْأَرْضَ كِفاتاً.  أَحْياءً وَ أَمْواتاً وَ رُوِيَ أَنَّهُ دَفْنُ الشَّعْرِ وَ الظُّفُر

 حضرت صادق عليه السّلام به مقبره‏ها نگاه كرد، آنگاه فرمود: اى حمّاد، اين جايگاه، دربرگيرنده مردگان مى‏باشد. و سپس به خانه‏ها نگريست، و فرمود: اينها نيز دربرگيرنده زندگان مى‏باشد. سپس اين آيه را خواند: أَ لَمْ نَجْعَلِ الْأَرْضَ كِفاتاً،  أَحْياءً وَ أَمْواتاً (استفهام تقريرى است) آيا قرار نداديم زمين را دربرگيرنده زندگان و مردگان؟ (مرسلات 77: 25 و 26). و روايت شده: «كفات» بخاك سپردن مو و ناخن است.

معاني الأخبار         342    باب معنى الكفات .....  ص : 342

علم و عمل

عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام قَالَ:

إِنَّ الْعَالِمَ إِذَا لَمْ يَعْمَلْ بِعِلْمِهِ زَلَّتْ مَوْعِظَتُهُ عَنِ الْقُلُوبِ كَمَا يَزِلُّ الْمَطَرُ عَنِ الصَّفَا.

 چون عالم بعلم خويش عمل نكند اندرزش از دلهاى شنوندگان بلغزد چنان كه باران از سنگ صاف بلغزد.

  الكافي (ط - الإسلامية)، ج‏1، ص: 44

سه خصلت داشته باشیم

امام على عليه ‏السلام :

مَنْ كانَ فيهِ ثَلاثٌ سَلِمَتْ لَهُ الدُّنْيا وَ الآْخِرَةُ: يَأْمُرُ بِالْمَعْروفِ وَ يَأْتَمِرُ بِهِ وَ يَنْهى عَنِ الْمُنْكَرِ وَ يَنْتَهى عَنْهُ وَ يُحافِظُ عَلى حُدودِ اللّه‏ِ جَلَّ وَ عَلا ؛

هر كس سه خصلت داشته باشد، دنيا و آخرتش سالم مى‏ ماند: به خوبى فرمان دهد و خود به آن عمل كند، از زشتى باز دارد و خود از آن باز ايستد و از حدود الهى پاسدارى كند.

نهج الفصاحه، ح 2939

چه کنیم؟

قال رسول الله صلى ‏الله ‏عليه ‏و ‏آله :

مَن رَأى مِنكُم مُنكَرا فَليُغَيِّرهُ بِيَدِهِ ، فَإن لَم يَستَطِع فَبِلِسانِهِ ، فَإن لَم يَستَطِع فَبِقَلبِهِ وَذلِكَ أضعَفُ الإيمانِ؛

هر كس از شما منكرى ببيند بايد با دست و اگر نتوانست با زبان و اگر نتوانست با قلبش آن را تغيير دهد، كه پائين‏ترين درجه ايمان همين (تغيير قلبى) است.

نهج الفصاحه، ح‏3010

یکی از سه تا = بهشت

امام صادق عليه‏ السلام :

ثَلاثٌ مَنْ اَتَى اللّه‏َ بِواحِدَةٍ مِنْهُنَّ اَوْجَبَ اللّه‏ُ لَهُ الْجَنَّةَ: اَلاِْنْفاقُ مِنْ اِقْتارٍ وَ الْبِشْرُ لِجَميعِ الْعالَمِ وَ الاِْنْصافُ مِنْ نَفْسِهِ؛

هر كس يكى از اين كارها را به درگاه خدا ببرد، خداوند بهشت را براى او واجب مى ‏گرداند: انفاق در تنگدستى، گشاده‏رويى با همگان و رفتار منصفانه.

نهج الفصاحه، ح 1281

شرایط آمر به معروف و ناهی از منکر

قال رسول الله صلى ‏الله ‏عليه ‏و ‏آله :

لا يَأمُرُ بِالمَعروفِ وَلا يَنهى عَنِ المُنكَرِ إلاّ مَن كانَ فيهِ ثَلاثُ خِصالٍ : رَفيقٌ بِما يَأمُرُ بِهِ رَفيقٌ فيما يَنهى عَنهُ ، عَدلٌ فيما يَأمُرُ بِهِ عَدلٌ فيما يَنهى عَنهُ، عالِمٌ بِما يَأمُرُ بِهِ عالِمٌ بِما يَنهى عَنهُ؛

امر به معروف و نهى از منكر نكند مگر كسى كه سه خصلت در او باشد: در امر و نهى خود مدارا كند، در امر و نهى خود ميانه‏روى نمايد و به آنچه امر و نهى مى ‏كند، دانا باشد .

بحارالأنوار، ج100، ص87، ح64

توصیه

قَالَ عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ ع إِنَّ بَيْنَ اللَّيْلِ وَ النَّهَارِ رَوْضَةً يَرْتَعُ فِي نَوْرِهَا الْأَبْرَارُ وَ يَتَنَعَّمُ فِي حَدَائِقِهَا الْمُتَّقُونَ

فَذَابُوا سَهَراً فِي اللَّيْلِ وَ صِيَاماً فِي النَّهَارِ فَعَلَيْكُمْ بِتِلَاوَةِ الْقُرْآنِ فِي صَدْرِهِ وَ بِالتَّضَرُّعِ وَ الِاسْتِغْفَارِ فِي آخِرِهِ

وَ إِذَا وَرَدَ النَّهَارُ فَأَحْسِنُوا مُصَاحَبَتَهُ بِفِعْلِ الْخَيْرَاتِ وَ تَرْكِ الْمُنْكَرَاتِ وَ تَرْكِ مَا يُرْدِيكُمْ مِنْ مُحَقَّرَاتِ الذُّنُوبِ

 فَإِنَّهَا مُشْرِفَةٌ بِكُمْ عَلَى قَبَائِحِ الْعُيُوبِ وَ كَأَنَّ الْمَوْتَ قَدْ دَهَمَكُمْ وَ السَّاعَةَ قَدْ غَشِيَتْكُمْ فَإِنَّ الْحَادِيَ

قَدْ حَدَا بِكُمْ يحدي [يَحْدُو لَا يَلْوِي دُونَ غَايَتِكُمْ فَاحْذَرُوا نَدَامَةَ التَّفْرِيطِ حَيْثُ لَا يَنْفَعُ النَّدَامَةُ إِذَا زَلَّتِ الْأَقْدَام‏

و فرمود حضرت سجاد عليه السلام بدرستى كه بين شب و روز ساعتى است (ما بين الطلوعين) كه از نور آن لذّت ميبرند أبرار و متنعّم ميشوند از آن پرهيزكاران و آنان شبها را براى عبادت بيدار هستند و روزها را روزه مي گيرند، پس بر شما باد كه از آنها پيروى كنيد و اوائل شب را قرآن بخوانيد و اواخر شب تضرع و زارى كنيد و استغفار نمائيد، و هر گاه داخل روز شديد همّت بر اعمال خير و ترك از منكرات داشته باشيد، و سخت بپرهيزيد از گناهان كوچك زيرا همانها سبب گناهان بزرگ ميشوند.
بدانيد كه مرگ روزگار شما را تاريك ميكند و قيامت شما على التحقيق خواهد آمد (چه بخواهيد و چه نخواهيد) همانا رئيس كاروان بر شما شبيخون زده و زمانه شما را بمرگ ميرساند پس بترسيد از پشيمانى روزى كه پشيمانى نفع نداشته باشد و قدمها بلغزد

إرشاد القلوب إلى الصواب    ج‏1  ص : 82

حسن ظن به یکدیگر

حضرت علي در اين رابطه مي فرمايد : 

ضع امر اخيک علي احسنه حتي ياتيک ما يغلبک منه و لا تظنن بکلمه خرجت من اخيک سوء و انت تجدلها في الخير محملا

اعمال برادرت را بر بهترين وجه ( ممکن ) حمل کن مگر آنکه حجت و دليلي براي تو پيدا شود که راه توجيه را بر تو ببندد . و هرگز نسبت به سخني که از برادر مسلمانت صادر شده است ، در صورتي که مي تواني محمل نيکي براي آن بيابي گمان بد مبر » .

الشيخ علي الحويزي ، پيشين / 90 و سيد محمدرضا مهدوي کني ، پيشين ، ص 169

اثر کثیر

رسول اكرم صلى ‏الله‏ عليه ‏و‏آله :

صَلاةُ اللّيلِ مَرضاةٌ لِلرَّبِّ وَ حُبُّ المَلائِكَةِ وَ سُنَّةُ النبياءِ وَ نورُ المَعرفَةِ وَ اَصلُ اليمانِ وَ راحَةُ البدانِ وَ كَراهيَةٌ لِلشَّيطانِ وَ سِلاحٌ عَلَى العداءِ وَ اِجابَةٌ لِلدُّعاءِ وَ قَبولُ العمالِ وَ بَرَكَةٌ فِى الرِّزقِ؛

نماز شب، موجب رضايت پروردگار، دوستى فرشتگان، سنت پيامبران، نور معرفت، ريشه ايمان، آسايش بدن‏ها، مايه ناراحتى شيطان، سلاحى بر ضدّ دشمنان، مايه اجابت دعا، قبولى اعمال و بركت در روزى است.

ارشاد القلوب، ج 1، ص 191

عافیت بخواه نه صبر

الإمامُ زينُ العابدينَ عليه‏السلام

لَمّا ضَرَبَ عَلى كَتِفِ رَجُلٍ يَطوفُ بِالكَعبهِ ويَقولُ : اللّهُمَّ إنّي أسألُكَ الصَّبرَ: سَألتَ البَلاءَ ! قُلِ : اللّهُمَّ إنّي أسألُكَ العافِيَةَ، والشُّكرَ عَلَى العافيَةِ .

امام سجّاد عليه‏السلام مردى را ديد كه طواف كعبه مى‏كند و مى‏گويد: بار خدايا ! به من صبر عطا فرما. دستى به شانه او زد و فرمود : بلا مى‏طلبى؟ بگو: بار خدايا! به من عافيت و شكر بر عافيت عطا فرما.

الدعوات، ص 114، ح 262 - منتخب ميزان الحكمة، ص 390

دیدار خدا

پيامبر خدا صلى‏ الله ‏عليه و ‏آله و سلّم:

لا يَزالُ البَلاءُ في المؤمنِ والمؤمنةِ في جَسَدِهِ ومالِهِ وولدِهِ حَتّى يَلقَى اللّه‏َ وما علَيهِ مِن خطيئةٍ؛

زن و مـرد مـؤمن پـيوسته در جـان و مـال و فرزندشان گرفتار بلا مى‏شوند تا آن كه بدون گناه ، خدا را ديدار كنند.

(بحار الأنوار، ج 67، ص 236، ح 54)

یک روز روزه فقط

ْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ آبَائِهِ عَنْ عَلِيٍّ ع قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و اله:

مَنْ صَامَ يَوْماً تَطَوُّعاً أَدْخَلَهُ اللَّهُ تَعَالَى الْجَنَّة

 جعفر بن محمّد (ع) از پدرش از پدرانش از على (ع) نقل كرده است كه رسول خدا فرمود:

هر كس يك روز روزه مستحبى بگيرد، خداوند او را وارد بهشت خواهد كرد.

(ثواب الأعمال و عقاب الأعمال ص : 52)

تمرین

امام على عليه السلام:

رَوِّضوا أَنفُسَكُم عَلَى الخلاقِ الحَسَنَةِ فَإِنَّ العَبدَ المُؤمِنَ يَبلُغُ بِحُسنِ خُلقِهِ دَرَجَةَ الصّائِمِ القائِمِ؛

خودتان را بر خوش اخلاقى تمرين و رياضت دهيد، زيرا كه بنده مسلمان با خوش اخلاقى خود به درجه روزه گير شب زنده دار مى رسد.

(نهج البلاغه، خطبه 91

بهترین

قال  اميرامومنين على عليه السلام :  غضّ الطرف عن محارم اللَّه افضل عبادة

«مستدرك الوسائل جلد 2 صفحه 302  -الحديت-روايات تربيتى    ج‏1    ص : 95 »

بهترين عبادت چشم‏پوشى از گناه است.

جفا

َ قَالَ رسول الله صلی الله علیه و اله: يَقُولُ اللَّهُ تَعَالَى مَنْ أَحْدَثَ وَ لَمْ يَتَوَضَّأْ فَقَدْ جَفَانِي وَ مَنْ أَحْدَثَ وَ تَوَضَّأَ وَ لَمْ يُصَلِّ رَكْعَتَيْنِ وَ لَمْ يَدْعُنِي فَقَدْ جَفَانِي وَ مَنْ أَحْدَثَ وَ تَوَضَّأَ وَ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ وَ دَعَانِي فَلَمْ أُجِبْهُ فِيمَا يَسْأَلُ عَنْ أَمْرِ دِينِهِ وَ دُنْيَاهُ فَقَدْ جَفَوْتُهُ وَ لَسْتُ بِرَبٍّ جَاف
(إرشاد القلوب إلى الصواب    ج‏1    ص : 49)
پيغمبر- صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم- فرمود: خداى متعال جلّت عظمته مى ‏فرمايد: كسى كه حدثى از او سر زند و وضو نسازد به من جفا كرده. و كسى كه حدثى از او سر زند و وضو بسازد و دو ركعت نماز به جا نياورد و مرا نخواند و دعا نكند پس به تحقيق به من جفا كرده. و كسى كه حدثى از او سر زند و وضو تجديد كند و دو ركعت نماز به جا آورد و دعا كند و مرا بخواند پس من او را در آنچه از امر دين و دنيا سؤال مى‏كند اجابت نكنم به تحقيق من به او جفا كرده‏ ام و من خداى جفا كار و ظالم نيستم. نتيجه اين كه دعاى او را اجابت خواهم كرد.