در کمال شگفتی

قال رسول الله صلی الله علیه و اله:

یا اباذرّ، يطّلع قوم من اهل الجنّة على قوم من اهل النّار و يقولون: ما ادخلكم النّار و قد دخلنا الجنّة لفضل تأديبكم و تعليمكم؟ فيقولون انّا كنّا نأمر بالخير و لا نفعله،

يا ابا ذر، عدّه‏اى از بهشتيان، جمعى از دوزخيان را در آتش مشاهده مى‏كنند، با كمال شگفتى از آنان ميپرسند:
چه شده كه شما در آتش معذّبيد در حالى كه ما اين بهشت را ببركت تربيت و آموزش كامل شما بدست آورديم؟! آنان جواب ميدهند: چون ما شما را به نيكى فرمان ميداديم و خود بجا نمى‏آورديم.

نهج الخطابة-سخنان پيامبر ص و اميرالمؤمنين ع - ج‏1  - من وصايا النبى صلى الله عليه و آله لابى ذر الغفارى   - ص : 398

دیدن های عبادتی

عَنْ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ عليه  السلام :

لالنَّظَرُ إِلَى الْعَالِمِ عِبَادَةٌ وَ النَّظَرُ إِلَى الْإِمَامِ الْمُقْسِطِ عِبَادَةٌ وَ النَّظَرُ إِلَى الْوَالِدَيْنِ بِرَأْفَةٍ وَ رَحْمَةٍ عِبَادَةٌ وَ النَّظَرُ إِلَى الْأَخِ بِوُدِّهِ [يَوَدُّهُ‏] فِي اللَّهِ عِبَادَةٌ.

ديدن عالم، عبادت است، ديدن رهبر عادل، عبادت است، نظر رحمت و رأفت به پدر و مادر نمودن، عبادت است، با نگاه محبت آميز، برادر مؤمن را در راه خدا مشاهده كردن نيز عبادت است‏

( عدة الداعي و نجاح الساعي   ص : 186)

علم و عمل

عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام قَالَ:

إِنَّ الْعَالِمَ إِذَا لَمْ يَعْمَلْ بِعِلْمِهِ زَلَّتْ مَوْعِظَتُهُ عَنِ الْقُلُوبِ كَمَا يَزِلُّ الْمَطَرُ عَنِ الصَّفَا.

 چون عالم بعلم خويش عمل نكند اندرزش از دلهاى شنوندگان بلغزد چنان كه باران از سنگ صاف بلغزد.

  الكافي (ط - الإسلامية)، ج‏1، ص: 44

علم چیست؟خاموشی ....گوش فرا داشتن....حفظ کردن...عمل...نشر دادن

عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ علیه السلام قَالَ :

جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صلی الله علیه و اله فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْعِلْمُ قَالَ الْإِنْصَاتُ قَالَ ثُمَّ مَهْ قَالَ الِاسْتِمَاعُ لَهُ قَالَ ثُمَّ مَهْ قَالَ الْحِفْظُ لَهُ قَالَ ثُمَّ مَهْ قَالَ الْعَمَلُ بِهِ قَالَ ثُمَّ مَهْ قَالَ ثُمَّ نَشْرُه‏

امام ششم از قول پدرش فرمود:

مردى خدمت پيغمبر رسيد و عرض كرد يا رسول اللَّه علم چيست؟ فرمود خاموشى در برابر معلم. عرض كرد سپس چيست؟ فرمود گوش‏ فرا داشتن علم، عرض كرد سپس چيست؟ فرمود حفظ آن، عرض كرد سپس چيست؟ فرمود عمل بآن؛ عرض كرد سپس چيست فرمود نشر دادن براى ديگران.

الخصال    ج‏1    ص : 287

در گنجینه علم رو باز کن

جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ علیه السلام قَالَ :

الْعِلْمُ خَزَائِنُ وَ الْمَفَاتِيحُ السُّؤَالُ فَاسْأَلُوا يَرْحَمْكُمُ اللَّهُ فَإِنَّهُ يُؤْجَرُ فِي الْعِلْمِ أَرْبَعَةٌ السَّائِلُ وَ الْمُتَكَلِّمُ وَ الْمُسْتَمِعُ وَ الْمُحِبُّ لَهُم‏

امام ششم فرمود كه پدرم ميگفت :

علم خزينه‏ ها دارد كه كليدهايش پرسش است، بپرسيد خداوند شما را رحمت كند كه در باره علم چهار كس ثواب ميبرند پرسنده و پاسخ دهنده و شنونده و دوستان آنان.

(الخصال    ج‏1    ص : 244)

طلب علم و رفتن به بهشت

عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ علیه السلام قَالَ :

مَا مِنْ عَبْدٍ يَغْدُو فِي طَلَبِ الْعِلْمِ أَوْ يَرُوحُ إِلَّا خَاضَ الرَّحْمَةَ وَ هَتَفَتْ بِهِ الْمَلَائِكَةُ مَرْحَباً بِزَائِرِ اللَّهِ وَ سَلَكَ مِنَ الْجَنَّةِ مِثْلَ ذَلِكَ الْمَسْلَك‏

 امام باقر عليه السّلام فرمودند:

هيچ بنده ‏اى در طلب علم شب يا روز را به پايان نمى‏برد، مگر اين كه وارد رحمت خداوند شده و فرشتگان او را ندا مى‏كنند: آفرين بر زائر خداوند؛ و از همان راهى كه در پى علم رفته است، به بهشت مى‏رود.

ثواب الأعمال و عقاب الأعمال      ص : 131

جستجوی علم

ْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع عَنْ آبَائِهِ علیه السلام قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و اله:

مَنْ سَلَكَ طَرِيقاً يَطْلُبُ فِيهِ عِلْماً سَلَكَ اللَّهُ بِهِ طَرِيقاً إِلَى الْجَنَّةِ وَ إِنَّ الْمَلَائِكَةَ لَتَضَعُ أَجْنِحَتَهَا لِطَالِبِ الْعِلْمِ رِضًى بِهِ وَ إِنَّهُ يَسْتَغْفِرُ لِطَالِبِ الْعِلْمِ مَنْ فِي السَّمَاوَاتِ وَ مَنْ فِي الْأَرْضِ حَتَّى الْحُوتُ فِي الْبَحْرِ وَ فَضْلُ الْعَالِمِ عَلَى الْعَابِدِ كَفَضْلِ الْقَمَرِ عَلَى سَائِرِ النُّجُومِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ وَ إِنَّ الْعُلَمَاءَ وَرَثَةُ الْأَنْبِيَاءِ وَ إِنَّ الْأَنْبِيَاءَ لَمْ يُوَرِّثُوا دِينَاراً وَ لَا دِرْهَماً وَ لَكِنْ وَرَّثُوا الْعِلْمَ فَمَنْ أَخَذَ مِنْهُمْ أَخَذَ بِحَظٍّ وَافِر

. امام صادق عليه السّلام از پدرانش عليهم السّلام نقل مى‏نمايند كه رسول خدا فرمودند:

كسى كه در راه يافتن دانش قدم بردارد، خداوند راهى به بهشت براى او مى‏گشايد كه در آن گام بردارد؛ و همانا فرشتگان بخاطر رضايت از كار جوينده دانش بالهايشان را براى او فرو مى‏گذارند. و همانا و محققا تمام كسانى كه در آسمانها و زمين هستند، حتى ماهى دريا براى جوينده دانش استغفار مى‏نمايند. برترى عالم بر عابد مانند برترى ماه در شب چهاردهم بر ساير ستارگان است. همانا علماء وارثان پيامبرانند. و همانا پيامبران درهم و دينار از خود باقى نمى‏گذارند وارث آنها علم است. و كسى كه از آنها علمى بگيرد، به بهره زيادى رسيده است‏

ثواب الأعمال و عقاب الأعمال   ص : 131

هر کاری و هر کسی

عَنْ خَالِهِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ آبَائِهِ ع عَنِ النَّبِيِّ صلی الله علیه و اله:

قَالَ وَعَظَنِي جَبْرَئِيلُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَحْبِبْ مَنْ شِئْتَ فَإِنَّكَ مُفَارِقُهُ وَ اعْمَلْ مَا شِئْتَ فَإِنَّكَ مُلَاقِيهِ

 امام صادق عليه السّلام از پدرانش از رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله روايت می كند كه فرمود:
جبرئيل مرا موعظه كرد و گفت: اى محمد هر كس را مى‏خواهى دوست بدار كه از او جدا خواهى شد و هر چه مى‏خواهى انجام بده كه به آن خواهى رسيد.

(  بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار، ج‏68، ص: 189و أمالى الطوسى ج 2 ص 203)

عمل به دانسته ها

 قَالَ الباقر علیه السلام مَنْ عَمِلَ بِمَا يَعْلَمُ عَلَّمَهُ اللَّهُ مَا لَمْ يَعْلَم

امام باقر علیه السلام می فرمایند:

هر کس به دانسته هایش عمل کن خداوند ان چیزهایی را که نمی داند به او آموزش می دهد.

(بحار الأنوار ،ج‏75 ، 189)

بهانه پذیرفته نیست برای ....

قال رسول الله  " صلی الله علیه وآله وسلم "

قَلْبٌ لَیْسَ فیهِ شَىْ‏ءٌ مِنَ الْحِكْمَةِ كَبَیْتٍ خَرِبَ فَتَعَلَّموا وَ عَلِّموا وَ تَفَقَّهوا وَ لا تَموتوا جُهّالاً فَاِنَّ اللّه‏ لا یَعْذِرُ عَلَى الْجَهْلِ؛

پیامبر الکرم صلی الله علیه و اله می فرمایند:

دلى كه در آن حكمتى نیست، مانند خانه ویران است، پس بیاموزید و آموزش دهید، بفهمید و نادان نمیرید. براستى كه خداوند، بهانه‏ اى را براى نادانى نمى‏پذیرد.

" بحارالأنوار، ج 78، ص 173، ح 12

علم و عمل

 

قال علی علیه السلام :العِلمُ مَقرونٌ بِالعَمَلِ ، فمَن عَلِمَ عَمِلَ ، والعِلمُ يَهتِفُ بِالعَمَلِ ، فإن أجابَهُ وإلاّ ارتَحَلَ عَنهُ .

امام على عليه‏السلام  می فرمایند:

علم و عمل به هم پيوسته‏اند . بنابراين ، هر كه بداند ، عمل كند و هر كه عمل كند ، بداند . علم ، عمل را صدا مى‏زند ، اگر پاسخش داد مى‏ماند وگرنه مى‏رود .

نهج البلاغة : الحكمة 366 منتخب ميزان الحكمة : 402